Muzyka różnych narodów
Oto muzyka naszych czasów, muzyka XX wieku, obejmująca cztery już generacje, za każdym razem przedstawiające odmienną wizję sztuki dźwiękowej. Impresjonizm, ekspresjonizm, folkloryzm i jako nowa postać muzyki w ogóle —jazz, stanowią w nowej muzyce koncepcje, dla których nie znajdzie się wspólnego mianownika. Do głosu dochodzi teraz muzyka z całego świata — od Kanady aż po Australię, od Argentyny aż po Japonię. Rozwój muzyki zależy w prostej linii od intensywności, z jaką jest uprawiana: w czasach wojny muzy milczały; w krajach opóźnionych — powtarzały szeptem wieści o nowej sztuce; w czasach i krajach fortunniejszych i artystycznie bogatszych — przemawiały pełnym głosem. Dużo, bardzo dużo nowej muzyki napisano w naszym stuleciu, ale sporo jest tu muzyki bez znaczenia, bezwiednie powtarzającej utarte schematy, które działają w naszych czasach z tym większą siłą, że dzięki łatwości międzyludzkiej komunikacji stają się łatwo swoistym muzycznym żargonem. Naturalnie liczy się tu tylko twórczość oryginalna — choćby na tle twórczości danego kraju. Nowa muzyka nie stworzyła nowych form i to jest jej największą słabością. Ale jednocześnie ta muzyka umożliwiła otwarcie się wszystkich form, co trzeba uznać za rzecz o znaczeniu przełomowym. Komponować można dosłownie na wszystkie sposoby i może to wypadnie nam przyjąć za największe osiągnięcie naszej epoki.